Блог

Спіс літаратуры: цуд на Каляды

Medium?1419507359

Каця Рускевіч пра кнігі, якія варта чытаць у Каляды, для дасягнення крохкага балансу і адчування цуду.

 

Джэнет Уінтэрсан "Калядныя апавяданні", "Першыя Каляды О’Брайн".

Калі б О’Генры быў выхаваны ў сям'і пяцідзясятнікаў, скончыў Оксфард, сустракаўся з радыёвядучай, атрымаў некалькі літаратурных прэмій, яго б звалі Джэнет Уінтэрсан. Паміж імі існуе нейкае няўлоўнае падабенства. Аднак Джэнет Уінтэрсан валодае больш мяккім пачуццём гумару і зручнай здольнасцю заставацца на мяжы паміж нашым светам і тым, у якім ёсць іншае-чароўнае. Дзякуючы прыроднай здольнасці пад назвай «звычайнае-магічнае», цуд у апавяданнях Джэнет Уінтэрсан «Леў, аднарог і асёл», «Калядная хлапушка» і «Першыя Каляды О’Брайн» выглядае звычайным, але гэтая  звычайнасць не робіць іх менш цудоўнымі. Анёл можа дакрануцца пяткай да носа асла, і той на ўсё сваё жыццё застанецца з залатым носам, толькі спачатку ён давязе Марыю ў Віфліем. Маленькі тэр’ер размаўляе і павучальна жартуе, старая фея правільна выконвае жаданні. У гэтай рэдакцыі свету ўсё добра: снег ідзе, і ёлка пахне. «Паслухайце, – кажа Санта, – у падвале мяне чакаюць два тузіны гумовых гномаў. Я павінен іх надзьмуць. Калі дапаможаце – пачастую абедам. Упершыню ў жыцці О'Брайен аддаецца хаосу, не задумваючыся пра наступствы. Ды і чым можна здзівіць дзяўчыну, якую ўначы наведала музычная тэлеграма, і раніцой яна прачнулася бландынкай. Надзімаць гномаў – гэта ж як глыток свежага паветра…». Апавяданні можна чытаць разам с «Дары мудрацоў» О’Генры. 

Трумэн Капотэ «Успаміны пра адны Каляды». 

Трумэна Капотэ любяць за «Сняданак у Ціфані», магчыма,  за «Халаднакроўнае забойства» – першы твор, напісаны ў жанры «новая журналістыка». Рэдка хто дабіраецца да ранніх аповесцяў і апавяданняў, але менавіта з іх пачыналася папулярнасць будучага ўлюбёнца свецкіх дам, які так у выніку і не стаў амерыканскім Прустам. «Успаміны пра адны Каляды» – твор шмат у чым аўтабіяграфічны. Дзяцінства Трумэн Капотэ правёў у сваякоў у Алабаме. Лепшым сябрам яго стала цётка, апісаная ў некалькіх апавяданнях пад імем Соўк (падобна на яшчэ адно вядомае літаратурнае прозвішча, але гэта зусім іншая гісторыя). Сяброўства паміж пажылым чалавекам і дзіцём – не рэдкасць, часта здараецца, што ў сталым узросце людзі зноў глядзяць на свет проста і як быццам наскрозь. Асабліва тыя, хто ўсё жыццё песціў у сабе ўнутранае дзіця. Хлопчыку – герою аповеду – пашанцавала сустрэць такога чалавека. Успаміны пра Соўк,  Алабаму, вялікі дом і святы пазней ператворацца ў апавяданні і аповесці.

Фёдар Дастаеўскі "Хлопчык у Хрыста на ёлцы".

Часта складаецца адчуванне, што Фёдар Міхайлавіч настолькі моцна любіў дзяцей, што на самай справе іх ненавідзеў, дакладней, лічыў, што ў гэтым тленным свеце ім не месца. Як справядліва было сказана цэнзарам-сучаснікам: «Дастаеўскі мог любіць дзяцей, але менш прыдатнага да дзіцячага ўзросту пісьменніка не існуе ...». Дастаткова ўспомніць газетныя вытрымкі брата Івана з сям'і Карамазавых або пачатак жыцця Нетачкі Незванавай. Перадгісторыя апавядання наступная: у калядныя і пераднавагоднія дні 1876 года Фёдар Міхайлавіч некалькі разоў сустракаў на вуліцы маленькага хлопчыка-жабрака, мабыць, гэтая сустрэча, а таксама дзіцячы баль і візіт у калонію для малалетніх злачынцаў ляглі ў аснову. Па сюжэце апавяданне трапляе ў традыцыйную канву калядных твораў Андэрсана і Дзікенса — усё вельмі сумна, але са святлом. Чытаць пасля фільма «Мелодыя для катрынкі» Кіры Муратавай і плакаць.

Апакрыфічная добрая вестка.

Калі за планы і жаданні нясе адказнасць Новы год, то цуд – гэта пра Раство. З яго – цуду — ўсё і пачыналася 2015 гадоў таму. Падзеі, якія адкрылі новы час, – адзін з улюбёных літаратурных і мастацкіх сюжэтаў, выкладзеных у чатырох кананічных версіях і амаль у 50 апакрыфічных. Разважаць, было гэта на самай справе ці не, на мой погляд, бессэнсоўна, бо вера на 90 адсоткаў і ёсць цуд, месца хопіць для ўсіх ідэй і людзей. Кананічная евангелічная версія – строгая, глыбокая і паэтычная. Падчас чытання апокрыфаў – гэта значыць, не прызнаных афіцыйнай царквой сведчанняў – часта складаецца ўражанне, што старажытныя аўтары спрабавалі запоўніць лакуны,  дапаўняючы гісторыю важнымі для сябе сэнсамі. Людзі хацелі подзвігаў і цудаў, такіх жа яркіх як у паганскіх багоў. Цуду не ўваскрашэння і нараджэння, а нагляднага, які б пацвярджаў статус бога ў адыходзячым касмацэнтрысцкім свеце. Таму ў «Арабскім евангеллі дзяцінства Збаўцы» замест дэманаў перамагаюцца цмокі. Яшчэ людзі хацелі звыклай яснасці, калі сэнс існуе ў выглядзе логаса і пацвярджаецца логікай. Паслядоўны дыспут як пошук доказаў і апісанне складанай сістэмы, якая ўключае ў сябе паходжанне ўсяго існага, захаваліся ў многіх апокрыфах. Раім чытаць «Пратаевангелле ад Іакава» – першае і найбольш падрабязнае апісанне жыцця Дзевы Марыі і "Евангелле Ісціны" – самае паэтычнае з усіх апакрыфічных. Чытаць, натуральна, пасля кананічных.

Чытайце таксама

апошнiя водгукi

Асабіста пасля знаёмства з кнігай узнікла жаданне завесці спецыяльны дыялектны слоўнік. Мова проста выкшталцоная. Моцна ўражаны "Выспамі".

Аповесць "Удог" - першы квіток у цікавы і незвычайны свет мастацтва слова Аўтара. Здзівіла ў першую чаргу мова і стыль. Перачытваць і разважаць.

Прачытаў пасля артыкула Ціхана Ч. на "свабодзе", застаўся ў захапленні. "Палкоўніку ніхто не піша", але пра рыбу :)

усе водгукi

Каментароў няма
Зарэгіструйцеся ці ўвайдзіце, каб пакідаць каментары і ставіць адзнакі
Дадайце кнігу, каб дапамагчы нам зрабіць самы лепшы каталог літаратуры ў байнэце